Gắn liền với một thời bom đạn của đất nước, Tuyên Quang gắn liền với di tích lịch sử cây đa Tân Trào.Tuyên Quang tự hào mang tên thủ đô giải phóng.Đến đây, du khách được trở về thời kỳ kháng chiến với lán Nà Lừa, đình Hồng Thái, hang Bòng…cùng nhiều điểm du lịch sinh thái, khám phá như thác Mơ,suối khoáng mỹ Lâm,khu du lịch sinh thái Nà Hang…cùng nhiều món ngon hấp dẫn

Đặc sản cơm lam Tuyên Quang

Cứ mỗi khi nhắc đến vùng núi phía Bắc, món ăn đầu tiên mà tôi tưởng tưởng tưởng ra chính là những ống cơm lam chấm muối vừng và thịt gà nướng. Cái ngon khó lẫn vào đâu được, và khó có một từ nào để diễn ta đúng cung bậc cảm xúc khi ăn cơm lam. Du lịch Tuyên Quang, đến với vùng đấy của dân tộc Tày, được thưởng thức món cơm lam là một niềm hạnh phúc.

Không phải cơm lam mùa nào cũng làm, mà cũng như những món ăn khác, thời điểm thích hợp nhất để thưởng thức cơm lam từ tháng 9 đến tháng 5 năm sau.

Món com lam nổi tiếng hấp dẫn ở Tuyên Quang

Món com lam nổi tiếng hấp dẫn ở Tuyên Quang

Cơm lam Tuyên Quang không chỉ là món ăn cổ truyền mà còn là món ăn được nhiều người yêu thích gắn với văn hóa tộc người, sự sống và tín ngưỡng gắn liền với vòng đời người. Đây là món ăn núi rừng, được chế biến công phu. thuận theo nguyên lý âm dương ngũ hành. Gạo được nấu trong ống tre là Mộc, thứ nước trong ống tre hay nước suối là thủy, lửa rơm đốt chín là hỏa, trên mặt đất, núi rừng là thổ và thanh sắt để gác ống tre là kim.

Cách chế biến cơm lam

Được làm từ gạo nếp, nước gừng hoặc nước cốt dừa. Gạo để nấu là gạo nếp nương, rất thơm và dẻo, đem ngâm và vo sạch, rắc ít muối và nước gừng trộn đều rồi đổ vào ống tre có sẵn nước. Ống tre phải chọn ống bánh tẻ, không quá già hoặc quá non. Sau đó dùng lá chuối bịt kín lại rồi đốt, không nên bịt chặt mà để lỏng để có khoảng không cho cơm nở. Lửa được đốt quanh ống tre, có thể đốt bằng rơm hay lửa than trong vòng một giờ. Sau khi cơm sôi, nhấc ống tre lên để cơm dồn chặt xuống phần thân, đáy ống và hạt cơm săn chắc hơn. Tre phải chọn loại bánh tẻ xanh nõn, nước trong ống sôi xình xịch, mùi gạo nếp và nước cốt dừa ngầy ngậy tỏa hương.”Đó là dấu hiệu cơm sắp chín, đây là cách làm đặc trưng của cơm lam ở suối khoáng Mỹ Lâm, chỉ có đốt bằng củi thì cơm mới thơm ngon được”. Kể từ khi sôi đến khi chín là khâu quan trọng nhất của cơm lam.

Gạo để làm cơm lam phải là gạo nếp nương

Gạo để làm cơm lam phải là gạo nếp nương

Với những người sành trong nấu cơm lam, khi cơm chín, nhậc khỏi bếp, để nguội, gọt bỏ lớp tre cháy đen bên ngoài cho đến khi phần bao bọc ruột cơm chỉ còn lại một lớp mỏng. Khi ăn chỉ cần bóc bỏ lớp vỏ tre bên ngoài, giữ cả lớp màng ruột tre và chấm với vừng đen. Mùi nếp thơm quyện với nước cốt dừa, mùi ống tre bánh tẻ và vừng đen, cho cảm giác bùi, ngậy, thơm…Theo kinh nghiệm du lịch Tuyên Quang được biết, Cơm là có thể để cả tuần mà vẫm thơm, mèm, không hỏng. Ngoài chấm muối vùng còn có thể kết hợp với nhiều món ăn khác làm tăng thêm vị ngon của cơm. Ở những vùng đồng bào dân tộc, ống tre được thay thế bằng ống giang, nứa; nước cốt dừa thay bằng nước gừng để tạo hương thơm.

Cơm lam được đót bằng than củi, rơm hay tre đều được

Cơm lam được đót bằng than củi, rơm hay tre đều được

Cơm lam Tuyên Quang nổi tiếng nhất là ở vùng Nà Hang và khu du lịch suối khoáng Mỹ Lâm. Theo người dân nơi đây, nghề nấu cơm lam tuy không giàu nhưng đó là nét văn hóa của dân tộc, đáng để giữ gìn và quảng bá, giới thiệu cho bạn bè trong và ngoài nước biết đến.
Làm cơm lam Tuyên Quang không khó như nhiều người nghĩ, nhưng để cơm lam chất lượng, thì phải chấp nhận “nhọ mặt” từ sáng đến tối. Trước khi đốt, gạo phải được ngâm ít nhất 4 tiếng đồng hồ với nước cốt dừa, nước gừng để tạo hương. Tre dùng làm ống lam nếu già hoặc non quá cũng không tốt, chuẩn phải là tre gai bánh tẻ, được lấy đúng vào thời điểm lúa sắp chín, lá đang “xòe cánh én”. Chính sự tỉ mẩn ấy thì cơm mới ngon được.

Cơm lam có thể ăn với muối vừng, thịt gà nướng hay thịt luộc đều thơm ngon và hấp dẫn

Cơm lam có thể ăn với muối vừng, thịt gà nướng hay thịt luộc đều thơm ngon và hấp dẫn

Nếu du lịch Tuyên Quang, đừng quên thưởng thức món cơm truyền thống của dân tộc Tày, đó là tinh hoa của ẩm thực, là niềm tự hào của vùng đất thành Tuyên.

Tags: phuong tien giao thong, diem du lich tuyen quang, khach san tuyen quang,dac san tuyen Quang

Đặc Sản, Tuyên Quang 0 Comment

Cá bống sông Lô hấp dẫn vô cùng

Trên dòng sông Lô chảy qua địa phân tỉnh Tuyên Quang có một loài cá đặc sản, chỉ cần nghe tên ai cũng thích, đó là cá bống. Dường như người miền xuôi luôn thích thú với món cá bống kho tộ, kho tiêu, còn người Tuyên Quang có nhiều cách biến tấu để món cá bống được nâng thành món đặc sản.

Cá bống con to bằng ngón tay, mình tròn thịt dai và chắc

Cá bống con to bằng ngón tay, mình tròn thịt dai và chắc

Do đặc điểm sông Lô có dộ dốc lớn, chính vì vậy cá bống ở đây thịt chắc, dai, mình tròn mẩy và khỏe khoắn vô cùng, chúng giống như những chú lực sỹ của vùng sông nước. Cá bống sông Lô là món ăn khoái khẩu, cá không chỉ ăn ngon miệng mà còn có thành phần dinh dưỡng phong phú. Trước đây, trên dòng sông Lô cá bống rất nhiều, tuy nhiên hiện nay, với số lượng đánh bắt lớn, loài cá này đang dần dần trở nên khan hiếm và đắt đỏ hơn bao giờ hết.

Món cá bống kho tộ ăn với cơm ăn ngon vô cùng

Món cá bống kho tộ ăn với cơm ăn ngon vô cùng

Như đã nói trên, để chế biến món cá bống thơm ngon, có nhiều cách khác nhau từ gỏi đến kho, chiên giòn, nướng hay nấu canh. Nếu ăn với cơm, nhất vào ngày mưa, vị đậm dà của gia vị, cái dai dai thơm thơm của cá ăn bao nhiêu cũng không thấy no. Con cá nhỏ vừa bằng ngón tay nhưng có “ma lực” rất lớn. Nếu có bạn bè nhâm nhi chén rượu, món vá bống chiên giòn rụm chấm nước mắm hay chấm tương cũng đủ cho cuộc vui thêm trọn vẹn. Ấy thế mới nói, cá bống đi vào thơ ca cũng đậm đà, thơm ngon đến lạ:

Chú bống cát không nhỉnh hơn đầu đũa
Mấy ngàn năm tiến hóa cũng thế thôi!
Bạn gửi chút vị quê về thành phố
Cả một vùng sông nước… dậy bên môi.

Hương vị của món cá khiến nhiều người đem lòng say mê. Được ca ngợi là món đặc sản phải thưởng thức khi du lịch Tuyên Quang, tôi cùng các bạn đã có một trận chiến đấu với nhiều món ăn từ cá bống. Nhất là món gỏi cá bống cuốn với lá rừng. Vị mát từ thịt, vị thơm bùi của xương băm, vị dai giòn của bẹ chuối rừng, vị cay cay, chua chua của ớt, của chanh và vị thơm nồng của rượu còn làm tôi nhớ mãi. Đó là món gỏi cá bỗng hay còn gọi là nộm cá bỗng của đồng bào Tày, xã Lâm Thượng dù tôi mới chỉ thưởng thức có một lần.
Gắp một lát cá bỗng trắng phau, lăn qua chút bột mịn vàng làm từ xương cá, thêm vài hạt lạc rang đem gói cùng rau rừng, chấm với nước gia vị sanh sánh có đủ vị chua, cay, ngọt, bùi, bạn sẽ cảm nhận được hương vị mát của thịt cá, vị bùi thơm từ xương băm, vị dai giòn từ bẹ chuối non, hòa quyện cùng hương vị chua, cay của chanh, ớt và rau rừng thấm sâu nơi đầu lưỡi rất khó quên.

Gỏi cá bống ăn với rau rừng là một biến tấu mới đặc sản cá bống sông Lô

Gỏi cá bống ăn với rau rừng là một biến tấu mới đặc sản cá bống sông Lô

Cá bỗng để chế biến món gỏi phải là cá nuôi được 1,5-2 năm, trọng lượng đạt 2,5 – 3kg, thịt chắc. Thịt cá lọc ra ngâm trong nước được chế từ quả tai chua. Đặc biệt, món gỏi cá bỗng được chế biến theo cách của đồng bào địa phương rất ngon mà không cần tới thính gạo. Phần xương cá băm nhỏ, rang vàng, tán mịn rồi trộn đều với lạc rang giã rối, ăn cùng những lát cá thái mỏng kèm theo gia vị, rau thơm và các loại lá rừng như sung, sấu, vón vén… Để có được một bát nước chấm gỏi cá hấp dẫn, ngoài những gia vị quen thuộc như muối rang, hành củ nướng chín, tỏi, ớt, tiêu, chanh thì hạt dổi hay hạt xẻn là một trong những gia vị không thể thiếu khi thưởng thức món đặc sản này.
Không thể phủ nhận sự đặc biệt của cá bống sông Lô, theo kinh nghiệm du lịch Tuyên Quang, ai cũng muốn mua cho mình một ít về chế biến cho cả gia đình thưởng thức, chắc hẳn bữa cơm đó trở nên ngon và đầm ấm vô cùng.

Tags: phuong tien giao thong, diem du lich tuyen quang, khach san tuyen quang,dac san tuyen Quang

Đặc Sản, Tuyên Quang 0 Comment

Xôi ngũ sắc người Tày Tuyên Quang

Du lịch Tuyên Quang vào dịp tết đến xuân về, bạn sẽ có dịp được thưởng thức rất nhiều món ngon, nhưng một trong món ăn truyền thống, dùng để thờ cúng tổ tiên được nhiều du khách thích thú chính là xôi ngũ sắc. Người Tày quan niệm xôi ngũ sắc gồm các màu đỏ tươi, đỏ thẫm, vàng, nâu và tím tượng trưng cho ngũ hành: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Màu xôi khi làm xong càng đẹp thì năm ấy gia đình càng làm ăn phát đạt, thịnh vượng.

Người Tày chiếm số lượng khá lớn, phân bố rộng trên khắp cả nước và sống chủ yếu ở vùng núi cao. Họ có truyền thống văn hóa lâu đời, có chữ viết riêng và điều kiện kinh tế khá hơn các dân tộc khác. Những nét đặc sắc về văn óa của người Tày không những được thể hiện qua các hội làng, những điệu ca hát đối đáp, hát ví, hát then mà còn trong cả những nét văn hóa ẩm thức, và xôi ngũ sắc là một sản phẩm đặc trưng của họ.

Xôi ngũ sắc người Tày thể hiện quan niệm về triết lý nhân sinh, là ngũ hành trong vũ trụ

Xôi ngũ sắc người Tày thể hiện quan niệm về triết lý nhân sinh, là ngũ hành trong vũ trụ

Điểm đặc biệt của món xôi ngũ sắc người Tày này là màu sắc đẹp mắt. Những hạt xôi thơm dẻo được đồ bằng gạo nếp cái hoa vàng nổi tiếng. Điểm đặc biệt của món xôi này là màu sắc độc đáo. Màu xôi đẹp tự nhiên và hấp dẫn, 5 màu chính của xôi là trắng, đỏ, xanh, tím, vàng. Trắng là màu nguyên của gạo, các màu còn lại được tạo nên bằng cách ngâm gạo với nước của các loại lá và củ cây rừng. Những loại lá và củ cây này đều dễ tìm trong rừng, hoặc trong vườn nhà.
Đối với xôi màu đỏ, màu tím, bà con lấy lá cây “bẩu khẩu đăm đeng” (lá cây đỉ đen) đem giã nhỏ, hòa với nước đun sôi rồi lấy nước đó ngâm gạo. Sau 5 đến 6 tiếng vớt gạo ra cho vào chõ đồ chín, cơm xôi sẽ có màu đỏ hoặc tím rất đẹp.
Tiếp đến, xôi màu vang chính là nhờ nghệ. Người Tày lấy 2-3 củ nghệ tươi mài trên cành cọ cho nhỏ mịn rồi trọn đều với gại đã ngâm kỹ, đồ chín. Cơm nếp nghệ không chỉ đẹp mà còn là món ăn dùng cho phụ nữ mới sinh rất tốt, ăn cơm nghệ sẽ mau khỏe và tránh được hậu sản.

Xôi ngũ sắc được làm khéo léo, thể hiện sự đảm đang của người phụ nữ Tày

Xôi ngũ sắc được làm khéo léo, thể hiện sự đảm đang của người phụ nữ Tày

Ngoài ra, một nguyên liệu không thể thiếu là một loài hoa rừng có mùi thơm rất đặc biệt dùng để đồ xôi. Loài hoa này chỉ nở một lần vào tháng 2 âm lịch, do vậy bà con dân tộc Tày thường hái về phơi khô rồi cất dùng quanh năm. Gạo nếp vo sạch, ngâm nước từ tối hôm trước để gạo nở đến độ vừa phải cho dễ thấm màu. Để nhuộm xôi vàng, lấy lá củ hản mẩu hòa vào nước ấm pha thêm một chút muối, để nguội rồi cho gạo nếp vào ngâm. Thời gian ngâm nước màu chỉ độ một giờ, khi xôi chín sẽ ngả màu vàng rất đẹp và thơm. Xôi đỏ thì dùng lá co khảu đeng luộc kỹ, lọc lấy nước để nguội, cho vào ngâm gạo nếp như xôi vàng. Xôi tím cũng dùng lá co khảu đeng nhưng đem giã với tro bếp. Trước khi giã đem lá đốt qua lửa cho héo. Lượng tro cũng cho vừa phải nhưng nhất thiết phải là tro than củi, còn các loại tro khác thì không được vì không có lượng muối chứa trong tro, chất màu không ngấm sâu, xôi sẽ bạc màu. Xôi màu nâu thì phức tạp hơn. Trước hết phải ngâm gạo nếp màu đỏ, sau đó lại đem ngâm nước lá co khảu cắm giã tro (nước lá xôi màu tím), một giờ sau vớt ra sẽ thành màu nâu. Cuối cùng là xôi màu đỏ thẫm. Xôi màu này khó làm nhất nên chỉ có người nhiều kinh nghiệm mới làm được. Loại xôi này phải dùng gạo nếp đã nhuộm đỏ sau đó ngâm với nước lá co khảu cắm hai lần với một tỷ lệ rất ít, nhạt mới thành màu đỏ thẫm. Nói thì dễ như vậy nhưng cách pha chế sao cho vừa, cách cho hoa vào lúc nào để tạo mùi thơm và chọn bao nhiêu lá co khảu để cho ra các màu, đó là một nghệ thuật chỉ người Tày mới biết làm. Sau khi ngâm gạo nếp thành các màu vừa ý, người Tày mới cho vào chõ để đồ. Chiếc chõ đồ xôi này cũng rất đặc biệt, cao và làm bằng gỗ. Khi đồ, người ta cho gạo vào trong chõ, tưới thêm một chút nước, đậy nắp rồi đặt vào chảo nước sôi. Khi nào có mùi thơm bốc ra từ chõ là xôi đã chín.

Xôi ngũ sắc dùng để cúng tổ tiên và đãi khách quý

Xôi ngũ sắc dùng để cúng tổ tiên và đãi khách quý

Ngày lễ, Tết, bà con dân tộc Tày thường chế biến món xôi năm màu trang trí làm cho mâm cỗ thêm hấp dẫn. Để có món xôi màu dẻo thơm, bà con phải chọn loại gạo nếp thơm, hạt mẩy đều. Còn màu sắc của xôi phụ thuộc vào nguyên liệu tạo màu.
Xôi ngũ sắc người Tày được các mẹ, các chị bày thành đĩa xôi năm màu: trắng, xanh, vàng, đỏ, tím cẩm trông tựa như bông hoa năm cánh đang khoe sắc. Nó một mùi thơm đặc trưng của cây cỏ, không thể lẫn với bất cứ loại xôi nào khác. Hạt xôi bóng đẹp nhưng không ướt, khi nguội hạt xôi se lại nhưng vẫn mềm, dẻo và thơm. Theo kinh nghiệm du lịch Tuyên Quang, với người Tày, những ai ăn xôi ngũ sắc trong các ngày lễ, tết thì họ sẽ gặp nhiều điều may mắn, tốt lành.
Thưởng thức món xôi ngũ sắc người Tày, du khách không chỉ cảm nhận được hương vị thơm ngon mà còn được chiêm nghiệm những triết lý sâu xa về thuyết ngũ hành trong tín ngưỡng của đồng bào dân tộc Tày. Đây cũng là dịp để người phũ nữ Tày thể hiện sự khéo léo và đảm đang. Xôi ăn không chỉ ngon mà còn bổ dưỡng cho sức khỏe.

Tags: phuong tien giao thong, diem du lich tuyen quang, khach san tuyen quang,dac san tuyen Quang

Đặc Sản, Tuyên Quang 0 Comment

Lợn đen Nà Hang ăn một lần nhớ mãi

Du lịch Tuyên Quang, đến Na Hang, loanh quanh trong các bản làng, tôi gặp những chú lợn có lông đen được thả rông đang húc ủi đất bên đường. Hỏi ra mới biết đó là giống lớn đen thịt rất ngon, đặc sản của Na Hang tươi đẹp .
Lợn đen được bà con người dân tộc tại các xã trên địa bàn huyện, chăn thả tự nhiên, và ăn các thức ăn của thiên nhiên không sử dụng tăng trọng. Mỗi gia đình nuôi từ 3 đến 5 con trong cái chuồng sạch sẽ.

Những chú lợn đen ở Na Hang được nuôi thả tự nhiên, con lớn nhất 30kg

Những chú lợn đen ở Na Hang được nuôi thả tự nhiên, con lớn nhất 30kg

“Tham pi thí nạo” đó là tiếng dân tộc tày để chỉ giống lợn đen Na Hang nuôi 3 năm thì mới được 30kg. Khi nghe các cụ và người lớn tuổi kể chuyện, “ngày xưa khi mà chúng tôi được được sinh ra thì đã có cái giống lợn lông màu đen này rồi. Chúng được nuôi từ thế hệ này đến thế hệ khác và gọi tắt là lợn đen (lợn mán). Thời xưa dân trong làng quê còn khổ, cái ăn cái mặc còn thiếu thốn. Những con lợn đen mà chúng tôi nuôi thì cũng thả quanh nhà cho tự kiếm ăn, lúc đói lúc được ăn. Mình ăn gì thì chúng được ăn đấy thế nên hàng năm trời chúng chỉ có lớn thêm được độ mươi cân, chứ bây giờ chúng được chăm sóc đầy đủ thì nhanh lớn lắm. Được cái, chúng phàm ăn mà sức để kháng tốt lắm. Bây giờ có những con được chăm sóc tốt cân nặng lên tới vài tạ, bọn trẻ con quanh làng toàn dụ chúng để cưỡi làm ngựa. Mà bây giờ người dân ở dưới thành phố chuộng loại lợn đen này lắm, thế nên nó cũng là cái miếng cơm của những người dân ở đây…”

Thịt lợn đen Na Hang có thịt chắc,  thơm ngon, bì dày

Thịt lợn đen Na Hang có thịt chắc, thơm ngon, bì dày

Thế đấy, tưởng giống lợn thế nào, hóa ra đây cũng giống như lợn cắp nách ở Hà Giang. Thịt chúng thơm chắc, bì dày nhưng lại giòn, chế biến khá dễ dàng. Để có được hương vị như vậy, là do lợn đen được thả rông quanh nhà như gà với chó vậy. Chúng chạy khắp đồi núi, đồng ruộng để kiếm thức ăn và đến bữa chính thì tự về nhà. Đặc biết giống lợn này rất sạch sẽ, chúng không đi “bậy” ở trong chuồng mà đợi được thả mới đi, rất thú vị.
Khi lợn đến tuổi trưởng thành, nó sẽ được bán và mổ ra để bán. Khi chế biến biến, các bạn sẽ cảm nhận được vị thịt thơm, săn chắc, khi nấu không có nước, bì giòn… Từ lợn đen, người Nà Hang đã chế biến thành những món ăn độc đáo như: Thịt lợn nướng riềng mẻ, thịt lợn nướng ngũ vị hương, thịt lợn xào lăn…

Những món ngon hấp dẫn được chế biến thành thịt lợn đen

Những món ngon hấp dẫn được chế biến thành thịt lợn đen

Đặc biệt là món thịt lợn chua. Đây là món ăn dân dã, được chế biến khá đơn giản với những gia vị như lá giềng, lá quế, cơm rượu nếp, muối… Các loại gia vị trên phơi khô, giã nhỏ, cùng với rượu nếp cái ướp chung với thịt lợn đen Na Hang, sau đó cho vào hũ lớn, cứ mỗi lớp thịt lại rải một lớp gạo rang rồi bọc kín, để trên gác bếp, khoảng 1 – 2 tuần là dùng được. Đây là món ăn không chỉ ngon mà còn mang nét độc đáo đặc sắc riêng trong văn hóa ẩm thực của đồng bào vùng cao Nà Hang.

Thịt lợn đen được muối chua là món ăn nhiều người ưa thích

Thịt lợn đen được muối chua là món ăn nhiều người ưa thích

Theo kinh nghiệm du lịch Tuyên Quang, để đáp ứng nhu cầu của du khách, nhiều nhà hàng ở thị trấn Nà Hang như nhà hàng Nga Viên, nhà hàng Hà Mán, khách sạn Việt Cường… cũng đã có những món đặc sản này. Ai đến Na Hang mà không thưởng thức món ăn được chế biến từ thịt lợn đen Na Hang quả là thiếu sót. Thú vị nhất là cùng bạn bè ăn món thịt lợn muối chua kết hợp với rượu ngô Na Hang.

Tags: phuong tien giao thong, diem du lich tuyen quang, khach san tuyen quang,dac san tuyen Quang

Đặc Sản, Tuyên Quang 0 Comment

Thịt trâu gác bếp người Tày – Đặc sản Tuyên Quang

Vùng núi phía bắc nước ta nổi tiếng với món thịt trấu gác bếp. Không chỉ được người miền núi yêu thích mà chính hương độc đáo làm người miền xuôi “đổ” ngay từ lần thưởng thức đầu tiên. Du lịch Tuyên Quang, ngoài các món ngon như bánh nếp trứng kiến, xôi ngũ sắc, mắm cá, bánh gai thì thịt trâu gác bếp không thể không nhắc tới.

Thịt trâu gác bếp Tuyên Quang đang được hun khói

Thịt trâu gác bếp Tuyên Quang đang được hun khói

Tôi đến Tuyên Quang vào một buổi chiều đã tắt nắng, cái không khí vùng miền núi khiến con người ta căng tràn sức sống, vui tươi và đầy năng lượng. Người ta bảo Tuyên Quang đẹp bởi những cô gái duyên dáng e lệ, nhưng với người lỡ yêu món ngon núi rừng, thịt trâu gác bếp được tôi “mơ” về trong cả chuyến hành trình. Tôi tìm cho kỳ được vào vùng dân tộc người Tày, xin ở lại chỉ để được ăn bữa com có thịt trâu gác bếp. Hay cùng với không gian núi rừng, ngồi trước nhà, bên ánh lửa bập bùng, ngồi nhâm nhi miếng thịt trâu với chút rượu cay nống, thấy trong người ấm nồng. Theo kinh nghiệm du lịch Tuyên Quang, thịt trâu Tuyên Quang có cách chế biến và hương vị khá giống với loại thịt trâu Lào Cai, miếng thịt to bản, sấy khô hơn thịt trâu Sơn la.
Món thịt này thường được làm từ bắp của những chú trâu, bò nhà thả rông trên các vùng núi đồi của các xã, huyện thộc tỉnh Tuyên Quang. Với người dân Tày Tuyên Quang, món trâu khô hay thịt trâu gác bếp này ngày nay không chỉ là món ăn ngon trong mang đậm hương vị vùng cao. Mà nó đã trở thành một món ăn quen thuộc của người dân nơi đây.

Thịt trâu gác bếp có màu sắc bắt mắt, thơm đậm đà của gia vị

Thịt trâu gác bếp có màu sắc bắt mắt, thơm đậm đà của gia vị

Khi làm, người ta lóc các thớ thịt ra thành từng miếng kiểu con chì và thái dọc thớ, rồi hun bằng khói của than củi nghiến từ các núi đá. Những miếng thịt tươi ấy sẽ được gia giảm thêm rất nhiều hương liệu và gia vị, mặc dù những gia vị ấy nghe có vẻ rất quen thuộc như: muối, gừng, ớt, tiêu rừng. Tuy nhiên, những người phụ nữ Tuyên Quang bên cạnh bàn tay khéo léo của mình có một thứ gia vị đặc biệt là đặc biệt là hạt mắc khén – một loại hạt tiêu rừng của người dân tộc thiểu số vùng cao. Họ sẽ trộn tất cả nguyên liệu theo tỉ lệ và gia vị đó để cho ra đời những sản phẩm độc đáo.
Miếng thịt trâu gác bếp truyền thống của đồng bào dân tộc thường rất cầu kì trong cách chế biến cũng như thưởng thức. Không chỉ đơn giản là cho vào lò vi sóng hay hấp cách thủy như chúng ta hay làm, đồng bào dân tộc sẽ cuốn miếng thịt vào lá dong rồi vùi trong tro bếp, khi lấy ra thì đập miếng thịt để hết tro và làm miếng thịt tơi hơn. Múi thịt trâu thơm ngon sẽ thật sự đậm đà và đặc biệt dậy mùi nếu bạn thưởng thức theo phong cách của các dân tộc miền núi, dùng chung với rượu Ngô men lá Na hang. Với người Na Hang nói riêng và người Tuyên Quang nói chung, món ăn đặc sản này sẽ được mang ra khi nhà có khách, mọi người cùng ngồi quây bên mâm cơm, nhâm nhi bát rượu ngô men lá cay nồng và lai rai vài miếng thịt trâu. Quả là một trải nghiệm thú vị.

Thịt trâu gác bếp uống với rượu ngô Na Hang là tuyệt vời nhất

Thịt trâu gác bếp uống với rượu ngô Na Hang là tuyệt vời nhất

Đến Tuyên Quang, những thứ mà bạn có thể lựa chọn mang về làm quà quả thực rất nhiều, nhưng món ăn để lại ấn tượng sâu đậm nhất là các món ăn phơi khô theo phong cách người dân miền sơn cước. Thịt trâu gác bếp hay khô trâu là một món ăn được rất nhiều du khách lựa chọn cho món quà gửi tặng người thân của mình sau chuyến đi Tuyên Quang. Đó là miếng thịt trâu phơi khô thơm lừng với nhiều gia vị thiên nhiên được tẩm ướp sẽ là trên những nóc bếp của người dân tốc vùng cao nơi đây. Nét đặc sắc về phong tục văn hóa này là một ấn tượng không thể nào quên với các du khách đã đến thăm những ngôi nhà trên làng bản Tuyên Quang. Sau chuyến khám phá, món quà mà tôi mùa về cho bạn bè miền xuôi là túi thịt trấu gác bếp đúng chuẩn người Tày. Bác chỉ nhà còn dặn: “Vì không có bất kỳ chất bảo quản nào nên khi không còn được treo trên bếp mà mang về dưới xuôi thì miếng thịt không để được lâu (thường chỉ từ 1 đến 3 tháng nếu bảo quản tốt)”. Bác còn bảo, “tôi thấy mấy người dưới xuôi lên bảo, nếu cho vào ngăn đá tủ lạnh thì có thể để được cả năm mà không hỏng”.

Tags: phuong tien giao thong, diem du lich tuyen quang, khach san tuyen quang,dac san tuyen Quang

Đặc Sản, Tuyên Quang 0 Comment

Bánh nếp nhân trứng kiến người Tày ngon ngất ngây

Du lịch Tuyên Quang đến với mảnh đất chiến khu xưa, ngoài việc được tham quan những ngôi nhà sàn độc đáo của người dân tộc Tày, trở về với thủ đô kháng chiến. Bạn còn có cơ hội thưởng thức một loại bánh rất thú vị có cái tên rất lạ là bánh nếp trứng kiến, một loại bánh trứ danh của đặc sản Tuyên Quang.
Người Tày ở Tuyên Quang có món bánh nếp  trứng kiến rất lạ, chế biến từ nếp nương và ấu trùng kiến. Tuy cách làm dân dã, độc đáo nhưng bánh nếp nhân trứng kiến rất bổ dưỡng và là đặc sản trứ danh của đất Tuyên Quang anh hùng.

Món bánh nếp nhân trứng kiến độc mà lạ của người Tày Tuyên Quang

Món bánh nếp nhân trứng kiến độc mà lạ của người Tày Tuyên Quang

Tháng Giêng, hai của độ tiết xuân, ngày rộng tháng dài với lễ tết hội hè, vì vậy đó cũng là thời điểm để người dân có thời gian tìm tòi và chế biến các món ăn ngon, thưởng thức những thành quả sau một năm mùa màng vất vả. Làm bánh nếp nhân trứng kiến việc vất vả nhất là đi lấy nhân bánh. Bở vậy, dù lên Tuyên Quang bao nhiêu lần mà không đúng dịp thì du khách cũng không có cơ hội được thưởng thức chiếc bánh độc đáo này. Bởi mùa xuân mới là thời gian sinh sản của kiến đen và lúc này, người dân mới kiếm được nhiều trứng kiến ngon làm bánh. Do thuộc “hàng hiếm” và có theo mùa nên bánh nếp nhân trứng kiến chỉ quen thuộc với người Tày và phổ biến ở phạm vi nhỏ. Theo kinh nghiệm du lịch Tuyên Quang, người Tày chỉ dùng trứng kiến đen để chế biến món ăn vì không phải trứng kiến nào cũng ăn được. Trứng của kiến đen (người Tày gọi là “tua rày”) loại kiến có thân nhỏ, đuôi nhọn được cho là lành nhất. Loài kiến này thường làm tổ, đẻ trứng trên những chạc cây không cao lắm và thường được thu lượm ở cây ngõa, xoan, quế, găng, vầu.

Trứng kiến dùng để làm nhân bánh có màu trắng sữa

Trứng kiến dùng để làm nhân bánh có màu trắng sữa

Kiến đen thường sinh và dưỡng trứng vào mùa xuân, chúng có màu trắng sữa, to bằng hạt gạo, mỗi tổ kiến cho khoảng 1-2 lạng trứng. Theo kinh nghiệm của người dân, nên chọn những tổ kiến có lớp màng trắng liên kết các lá bọc bên ngoài để tìm trứng. Lớp lá ngoài càng được phủ đều trong lớp màng trắng thì trứng kiến ở bên trong sẽ nhiều và căng mọng sữa.
Tổ kiến được “bắt” từ trên cây xuống bằng một chiếc rá to có cán tay dài, xung quanh cán buộc túm cỏ tranh để kiến không bò vào người. Sau đó người ta phải sàng sảy thật khéo để loại bỏ lá cây và tạp chất trong ổ kiến. Động tác phải nhẹ nhàng để trứng không bị vỡ, nát. Trường hợp những con kiến già cố bám không chịu rời trứng, người ta phải dùng khăn khô lau lướt nhiều lần trên mặt rá để kiến bám vào khăn. Làm thế nhiều lần cho đến khi sạch hết kiến già. Có thể dùng cách khác để làm sạch trứng kiến là thả tất cả vào chậu nước ấm sạch, đãi nhiều lần để kiến già và tạp chất nổi lên rồi hớt bỏ.

Bánh nếp nhân trứng kiến dẻo, thơm và có vị bùi của trứng kiến

Bánh nếp nhân trứng kiến dẻo, thơm và có vị bùi của trứng kiến

Chuẩn bị tốt được phần trứng kiến thì lúc nào người ta cũng có thể làm bánh nếp  trứng kiến. Cho đến nay, người Tày vẫn làm bánh nếp trứng kiến theo cách thủ công, truyền thống. Vỏ bánh thì đơn giản hơn rất nhiều, gạo nếp được xay bằng cối đá cho nhuyễn và cô thành bột dẻo. Sau đó người ta rang trứng kiến qua lửa với hành và thì là thái nhỏ, việc này cũng phải hết sức khéo léo vì nếu quá lửa trứng sẽ cháy nát hết. Nhân bánh được chuẩn bị xong, người ta lấy bột nếp vê thành những chiếc bánh tròn, nhỏ xinh xinh rồi cho nhân trứng kiến vào bọc kín. Điều đặc biệt là người Tày không sử dụng lá chuối hay lá dong, mà dùng lá vả (hoặc lá sung) loại bánh tẻ không quá non hay quá già để gói bánh. Nếu lá non thì khó bóc, còn lá già thì bánh bị cứng và không đủ thơm. Xong xuôi, người Tày hấp bánh trong vòng một tuần hương, khi mùi thơm lan tỏa nồng nàn là được. Người ăn nếm từng miếng nhỏ để cảm nhận mùi vị thơm ngon của nếp, vị ngậy béo của nhân trứng kiến quyện lẫn hành và thì là. Bánh nếp trứng kiến người Tày ăn ngon nhất khi còn nóng.

Chiếc bánh được phủ trứng kiến bên ngoài trông hấp dẫn

Chiếc bánh được phủ trứng kiến bên ngoài trông hấp dẫn

Không đem lại những cảm giác hãi hùng như những món ăn làm từ côn trùng khác như sâu, bọ nhưng bánh nếp trứng kiến cũng khiến nhiều người phải đắn đo. Và không phải ai cũng ăn được món bánh này, cũng có người vì nhạy cảm, thì có thể bị dị ứng giống như người bị dị ứng khi uống rượu ong.
Còn với đồng bào dân tộc Tày và những người ăn được trứng kiến, loại bánh này được yêu thích vì vị dẻo thơm, bùi bùi đặc biệt và giá trị dinh dưỡng cao.
Có thể nói, món ăn này gắn bó với người Tày từ bao đời này, trở thành món bánh truyền thống hấp dẫn. Dù người Tày đi đâu về đâu, thì hương vị và hình ảnh chiếc bánh luôn đi theo họ trên mỗi chặng đường. Nó là niềm tự hào của người Tuyên Quang nói chung và người Tày nói riêng thể hiện một cách sinh động nền văn hóa bản địa.

Tags: phuong tien giao thong, diem du lich tuyen quang, khach san tuyen quang,dac san tuyen Quang

Đặc Sản, Tuyên Quang 0 Comment

Ngọt sánh cam sành Hàm Yên

Vùng đất Tuyên Quang không chỉ được ban tặng cho cảnh đẹp thiên nhiên hùng vĩ mà còn nổi tiếng với nhiều món ngon hấp dẫn. Tự hào là một phần của vùng đất Tây Bắc, Tuyên Quang không chỉ có cơm lam, mắm ruộng, xôi trứng kiến, xôi ngũ sắc mà còn được biết đến với một giống cam thơm ngon thành thương hiệu: Cam Hàm Yên

Cam sành Hàm Yên lúc chín ngả vàng bắt mắt

Cam sành Hàm Yên lúc chín ngả vàng bắt mắt

Tuyên Quang còn được xem là cái nôi của cam sành Hàm Yên. Thứ quả này đã trở thành nguồn nông sản chủ lực, giúp bà con nhiều làng, xã nơi đây làm giàu. Điều ấn tượng nhất đối với du khách du lịch Tuyên Quang khi về Hàm Yên đó chính là những đồi cam bạt ngàn. Có lẽ do điều kiện thổ nhưỡng và khi hậu tốt nên thiên nhiên đã ban tặng cho người dân Hàm Yên một mảnh đất trù phú này để tạo nên thương hiệu nổi tiếng từ bao đời nay. Cùng hệ thống nước tưới dẫn từ đỉnh núi xuống khiến cam sành Hàm Yên cho quả mọng nước, ngọt thơm hơn nhiều vùng khác. Hấp thụ những tinh hoa từ đất, gió, nắng và nguồn nước mát, trong lành từ ngọn núi Phá Phúng, cam Hàm Yên mang hương vị đặc trưng riêng, vị ngọt cũng khác hẳn cam sành vùng khác.

Cam sành Hàm Yên vỏ mỏng, nhiều nước, ăn ngọt mát

Cam sành Hàm Yên vỏ mỏng, nhiều nước, ăn ngọt mát

Những tép cam vàng mọng nước, thơm ngon, thanh mát nổi tiếng không chỉ trong tỉnh mà cả nước đều biết đến. Theo nghiên cứu, cam sành Hàm Yên là loại cam có giá trị dinh dưỡng cao, chứa trên 10% hàm lượng đường, hàm lượng vitamin C từ 40 – 90mg/100g cam tươi. Ngoài ra, cam sành Hàm Yên còn có các chất axit hữu cơ, trong đó có nhiều loại axit có hoạt tính sinh học cao cùng các chất khoáng và dầu thơm.
Năm 2007, cam Hàm Yên đã được đăng ký nhãn hiệu và đoạt được nhiều giải thưởng về nhãn hiệu thương mại. Đặc biệt năm 2013, cam Hàm Yên được vinh danh lọt vào tốp 10 loại trái cây nổi tiếng nhất Việt Nam.
Người dân trong vùng quen gọi cam Hàm Yên là cam làng Mường. Theo lời các cụ kể lại, khoảng năm 1890, khi hai cụ già người dân tộc đi bẫy thú ở núi Quan Tiên, bản Mường, xã Phong Lưu, huyện Hàm Yên, dừng chân nghỉ thì thấy một cây có quả đã chín vàng, lá nhọn nên hái ăn thử. Thấy quả có vị ngọt, thơm mát, giúp người tỉnh táo, hai cụ bèn đem hạt về trồng trong vườn nhà và bắt đầu nhân giống từ đó.

Cam Hàm Yên được vinh danh thuộc top 10 loại trái cây Việt Nam ngon nhất

Cam Hàm Yên được vinh danh thuộc top 10 loại trái cây Việt Nam ngon nhất

Dọc trên đường vào Hàm Yên, bạn sẽ thấy thật thư thái và mát mắt bởi màu xanh của những vườn cam trải dài ngút mắt. Cam được trồng tập trung ở 9 xã Phù Lưu, Yên Thuận, thị trấn Hàm Yên, Yên Phú…. Nhưng nhiều nhất là tại Phù Lưu.
Và theo người dân ở đây, cam ở Phù Lưu là thơm ngon nhất. Cam Hàm Yên thường có màu xanh, khi chín chuyển màu cam vàng óng. Vỏ quả mỏng và hơi sần, mọng nước, bên trong ruột vàng sánh như mật, ngọt đậm. Tiếng thơm lan xa, rất nhiều người dân nơi khác đã đến lấy giống về trồng nhưng chỉ cam trồng ở Hàm Yên mới cho chất lượng ngon hơn cả. Có lẽ khí hậu, điều kiện thổ nhưỡng ở đây hợp cho cam sành phát triển.
Được sự giúp đỡ của Hội cam sành Hàm Yên, năm 2012, huyện Hàm Yên bắt đầu hướng dẫn bà con thực hiện trồng cây cam theo tiêu chuẩn VietGAP, đảm bảo tạo ra sản phẩm an toàn, sạch bệnh.
Cùng với kết hợp khoa học kỹ thuật, những kinh nghiệm, ngày nay, chất lượng cam sành ngày càng được nâng cao, giá trị dinh dưỡng luôn đảm bảo. Ngày nay, những vườn cam đã mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân Hàm Yên, nhiều mô hình vườn có doanh thu đạt từ vài trăm đến hàng tỉ đồng mỗi năm. Vì thế cam sành Hàm Yên được xem là cây “đũa vàng” cho bà con nông dân nơi đây.

Niềm vui được mùa cam của bà con nông dân Hàm Yên

Niềm vui được mùa cam của bà con nông dân Hàm Yên

Vào mùa cam chín, nếu đi dọc các tuyến đường Hàm Yên, đặc biệt vào xã Phù Lưu, bạn sẽ trầm trồ bởi những cây cam xanh ngát vươn lên trên dãy núi Pá Phúng cao vời. Từng hàng cam sai trĩu quả, lúc lỉu đung đưa trong gió,tỏa ra mùi thơm nhè nhẹ đủ quyến rũ báo hiệu một vụ mùa bội thu đang đến gần. Trên những con đường làng, tấp tập những chuyến xe nối đuôi nhau chở cam đi khắp các tỉnh thành trong cả nước. Vườm Cam đã làm cho những mái ngói ở Hàm Yên đỏ hồng, ngôi nhà khang trang và cuộc sống ấm no nhất. Ngược dòng sông Lô đến với thành Tuyên, ôn lại lịch sử hào hùng một thời,theo kinh nghiệm du lịch Tuyên Quang, bạn đừng quên khám phá ẩm thực của vùng sơn cước này và nhớ thưởng thức cam sành Hàm Yên để cảm nhận hương vị ngọt, ngon kết tinh của nắng, gió của đất đồi, của tình người vùng cao.

Tags: phuong tien giao thong, diem du lich tuyen quang, khach san tuyen quang,dac san tuyen Quang

Đặc Sản, Tuyên Quang 0 Comment

Say nồng rượu ngô Na Hang

Rượu trở thành thức uống quen thuộc, là một trong những kênh giao tiếp của các đấng mày râu. Và đặc biệt, chỉ quý nhau họ mới mời nhau chén rượu. Du lịch Tuyên Quang, nếu nhắc đến vùng đất Nà Hang xinh đẹp, bạn đừng chỉ nghĩ về thac Mơ, về thắng cảnh hồ Nà Hang, hãy nghĩ đến những món ăn ngon, nhấm nháp bên bầu rượu ngô nồng ấm được làm bằng men lá.

Để làm được rượu ngô Na Hang đòi hỏi phải có dự tỉ mẫn và kiên nhẫn

Để làm được rượu ngô Na Hang đòi hỏi phải có dự tỉ mẫn và kiên nhẫn

Để có được những giọt rượu hương vị thơm ngon đặc biệt, đòi hỏi phải trải qua nhiều công đoạn chế biến cũng như thời gian với sự tỉ mỉ và kiên nhẫn. Rượu ngô Na Hang được sản xuất theo bí quyết của người dân Na Hang, là một loại rượu không gây hại cho sức khỏe con người, tạo cảm giác sum họp, ấm cúng, thân tình khi tất mọi người quây quần bên bàn rượu. Rượu ở đây được nấu từ thứ ngô bản địa cùng với men lá truyền thống. Những hạt ngô không sử dụng hết được các gia đình dùng để nấu rượu. Vào các làng bản hầu như gia đình nào cũng biết nấu rượu ngô và hầu như gia đình nào cũng có dăm ba lít, thậm chí hàng vài ba chum rượu vừa để dùng dần, vừa để đãi khách quý khi cần. Rượu ngô khi uống vào có vị ngọt, thơm của ngô và đặc biệt nếu có quá chén thì hôm sau người uống cũng không bị mệt vì độ cồn của rượu không quá cao, trung bình khoảng từ 25-30 độ.

Nguyên liệu để làm rượu ngô là ngô hạt và 20 lá thuốc làm men rượu

Nguyên liệu để làm rượu ngô là ngô hạt và 20 lá thuốc làm men rượu

Để chưng cất được rượu ngoài nguyên liệu chính là ngô thì chất gây men không thể thiếu là lá rừng. Ngô (bắp) dùng để nấu phải chọn hạt đều, tròn, sau đó đem bung rồi ủ với men lá. Đây là loại men làm từ 20 loại cây thuốc (thảo dược), như cán cuông, khúc khắc, ớt rừng, tẳng tó, lép nặm, nhân trần, mác mjầu, khau thương, pài đổng (cây vải rừng), chuối njồm, lạc moong, nét tỉ, hoom qua (chỉ thiên), một lá, tham tràng, trầu rừng, đứa poóng, mạt cần, củ giềng, củ xả, thêm vào đó là rau răm, môn thục, cam thảo, lá quế. Trong đó, cây đứa poóng tạo nên mùi hương thơm đặc trưng cho rượu ngô Na Hang. Hiện nay, ở Na Hang có khoảng hơn 100 gia đình nấu rượu ngô và đang mở rộng kinh doanh đến nhiều gia đình khác.

Rượu ngô nổi tiếng ở Na Hang, là một trong những đồ uống dùng để đãi khách

Rượu ngô nổi tiếng ở Na Hang, là một trong những đồ uống dùng để đãi khách

Khi thưởng thức rượu ngô Na Hang bạn có thể cảm nhận được sự nhọc nhằn, vất vả của con người Na Hang trong từng hạt ngô nấu lên loại rượu ngon này. Không chỉ thế bạn còn nhận được tình cảm của họ trong từng giọt rượu. Người dân Na Hang không phải mục đích nấu rượu để bán mà nấu rượu để giữ gìn phong tục tập quán cũng như văn hóa bao đời để lại. Vì thế rượu Na Hang rất ngon và chỉ ngon hơn mà không tệ đi tạo nên thương hiệu cho đặc sản Tuyên Quang lừng danh.
Trong khuôn khổ Tuần văn hoá – Du lịch “Về với xứ Tuyên 2009”, tại Na Hang đã công bố kỷ lục Guiness về bình rượu ngô lớn nhất Việt Nam, đây là hũ rượu ngô được Ủy ban nhân dân huyện Na Hang thực hiện với 2.500 lít được nấu từ 4000 kg ngô hạt, 200 kg men lá và đựng trong chiếc bình cao 2,9m. Năm 2012, rượu ngô men lá Na Hang – Tuyên Quang đã chính thức được đăng kí bản quyền về sở hữu trí tuệ và được xếp thứ 2 trong “Top 10 đặc sản rượu nổi tiếng Việt Nam lần thứ 3” do Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam xác lập. Với danh hiệu này, rượu ngô men lá Na Hang một lần nữa lại sánh ngang hàng với các loại rượu nổi tiếng của nước ta như: Mẫu Sơn (Lạng Sơn); Làng Vân (Bắc Giang); Kim Sơn (Ninh Bình); Vang Đà Lạt (Đà Lạt)…

Đây là bính rượu ngô Na Hang lớn nhất nước ta, được nghi nhận kỷ lục

Đây là bính rượu ngô Na Hang lớn nhất nước ta, được nghi nhận kỷ lục

Theo kinh nghiệm du lịch Tuyên Quang, khi uống rượu ngô Na Hang ta có thể cảm nhận được hết sự vất vả, sự nhọc nhằn và cả tấm chân tình của con người nơi đây đã gửi gắm trong từng giọt rượu. Sở dĩ rượu ngô Na Hang không chỉ nổi tiếng mà người dân luôn tâm huyết với nghề bởi nó như một thứ di sản văn hóa, nay đã trở thành sản phẩm du lịch không thể thiếu, phần nào làm nên niềm tự hào của người dân Na Hang nói riêng và người dân Tuyên Quang nói chung.

Tags: phuong tien giao thong, diem du lich tuyen quang, khach san tuyen quang,dac san tuyen Quang

Đặc Sản, Tuyên Quang 0 Comment

Nhớ thương bánh gai Chiêm Hóa

Mỗi một vùng quê lại gợi nhớ những món ngon hấp dẫn. Như câu nói “thương nhau chia củ sắn lùi” để nói về món ăn đồng bào miền núi. Tuyên Quang, không chỉ có nếp cái hoa vàng, xôi ngũ sắc mà còn có món bánh gai Chiêm Hóa hấp dẫn. Du lịch Tuyên Quang, hãy cùng thưởng thức và tìm hiểu về món đặc sản này nhé.

Từ những chiếc lá gai, những hạt nếp dẻo thơm người dân Chiêm Hóa đã tạo nên món bánh ăn chơi vô cùng được lòng du khách gần xa. Để làm ra được chiếc bánh ngon, đạt tiêu chuẩn đòi hỏi người làm bánh phải tỉ mẩn và tinh tế, có những thao tác thành thạo, điêu luyện trong từng công đoạn. Bánh gai được làm từ lá gai, gạo nếp, đỗ xanh, dừa tươi, mứt bí, hạt sen, dầu chuối, mỡ lợn.

Hấp dẫn bánh gai Chiêm Hóa

Hấp dẫn bánh gai Chiêm Hóa

Gạo nếp phải là loại nếp cái hoa vàng nổi tiếng, đãi sạch rồi ngâm với nước lạnh qua đêm sau đó để ráo nước và xay thành bột. Cái làm nên hương vị của bánh gai chính là lá gai. Lá gai ngon phải là loại lá to, bánh tẻ, đem phơi khô, tước bỏ hết gân, thái nhỏ đem luộc rồi vắt kiệt nước, xay nhuyễn trộn với bột. Đỗ xanh phải là loại đỗ chè, hạt nhỏ, xục tay vào thúng đỗ phải nghe thấy tiếng xào xạo, coong coong của hạt đỗ già đã tách, có thế khi thổi lên đỗ mới bở, thơm và ngậy.

Bánh đã được bỏ nhân, chuẩn bị gói bánh

Bánh đã được bỏ nhân, chuẩn bị gói bánh

Gạo phải là gạo nếp cái hoa vàng, khi xay, bột phải sánh, chảy đều khắp cối, có những bong bóng li ti chạy dài theo dòng chảy xuống khăn lót. Sau đó bột phải được ép khô. Vỏ bọc bánh gai là tổng hòa của bột gạo nếp, lá gai và đường, các nguyên liệu này được trộn theo tỷ lệ nhất định và nhào kỹ, thêm chút dầu chuối cho dậy mùi. Việc pha nhân cũng phải có nghệ thuật, đỗ xanh sau khi nấu được giã nhỏ, mịn, cho đường, dừa, dầu chuối trộn đều lên. Hạt sen chế biến sao cho mỗi hạt đều mềm và không bị nát, còn nguyên hương vị. Giữa miếng nhân là miếng mỡ lợn cắt vuông chừng 1 cm và ướp đường trong suốt, cắn thì giòn giòn. Lá gói bánh gai phải là loại lá chuối khô tự nhiên. Muốn có bánh gai ngon thì không luộc mà phải hấp như thổi xôi, cho sôi khoảng hai tiếng, căn cho đều lửa, lửa chỉ không đều, yếu một chút là bánh sống.

Hấp bánh gai Chiêm Hóa

Hấp bánh gai Chiêm Hóa

Khi ăn bánh, ai cũng sẽ ngất ngây với vị ngọt mà thanh, vị ngậy mà không ngán, lại dẻo mịn từ vỏ bánh đến mềm xốp của nhân bánh. Sự hòa quyện của lá gai và mùi thơm của gạo nếp với lá chuối khô tạo nên hương vị rất đặc trưng của bánh gai. Theo kinh nghiệm du lịch Tuyên Quang, mặc dù  đều là bánh gai nhưng bánh gai Tứ Trụ (Thanh Hóa), banh gai Dốc dừa (Anh Sơn) có vị ngon khác nhau.
Hiện nay, Chiêm Hóa có 11 hộ chuyên làm bánh gai với nhiều thương hiệu, nhưng nổi tiếng nhất là nhà bà Sâm Sủi ở tổ A2 thị trấn Vĩnh Lộc. Trung bình mỗi ngày một cơ sở sản xuất gói 250 cặp bánh, khi có đơn đặt hàng thì số lượng bánh có thể lên đến hàng nghìn chiếc.

Hấp dẫn bánh gai Chiêm Hóa

Hấp dẫn bánh gai Chiêm Hóa

Bánh gai Chiêm Hóa đang là một sản phẩm ẩm thực, du lịch độc đáo. Để khai thác tối đa lợi thế này, trong thời gian tới thương hiệu Bánh gai Chiêm Hóa rất cần sự quan tâm của các cấp các ngành, địa phương trong việc quảng bá thương hiệu, tìm đầu ra cho sản phẩm.

Tags: phuong tien giao thong, diem du lich tuyen quang, khach san tuyen quang,dac san tuyen Quang

Các điểm du lịch, Tuyên Quang 0 Comment

Say lòng mắm cá ruộng Chiêm Hóa

Ngày này, cuộc sống hiện đại, có quá nhiều đồ ăn nhanh cuốn hút giới trẻ, nhưng khi du lịch Tuyên Quang, có một món ăn dân dã được nhiều người say mê thưởng thức, đó là món mắm cá ruộng Chiêm Hóa.
Hầu hết đồng bào Tày ở Chiêm Hóa đều biết làm món mắm cá ruộng, nhưng không phải ai cũng làm được hũ mắm ngon. Để làm được mắm cá ruộng đòi hỏi phải qua một quy trình khá công phu. Khi cây lúa ruộng bắt đầu đẻ nhánh cũng là lúc bà con thả cá chép xuống ruộng. Sau 3 tháng nuôi ở ruộng, lúc lúa trĩu bông cũng là lúc tháo nước để bắt cá. Trước khi mang cá đi ủ trong hũ thì cá phải được xát muối, sau đó cho giềng và hành lá thái mỏng trộn đều rồi đổ vào hũ, mùa hè thì ủ từ 3-5 ngày, mùa đông phải khoảng 1 tuần.

Thơm ngon hương vị đậm đà mắm cá ruộng chiêm hóa

Thơm ngon hương vị đậm đà mắm cá ruộng chiêm hóa

Trong thời gian ủ cá thì đồ xôi nếp, rắc men lên rồi đậy kín. Cuối cùng là hái lá cơm đỏ, lá trầu không về thái chỉ, trộn đều với cá và xôi nếp đã lên men. Sau đó đem đổ vào hũ, bịt thật kín. 10 tháng sau mở hũ mắm ra là dùng được. Lấy một ít mắm ra để chấm với rau sống, rau luộc, thịt heo luộc là cách ăn phổ biến được ưa chuộng trong bữa ăn nơi đây. Ngoài ra, mắm cá ruộng còn dùng xào với trám om cũng rất ngon.
Không những thế, món ăn dân dã này còn là vị thuốc cổ truyền dùng để giải rượu, giải độc rất tốt. Khi có người say rượu, trúng gió, ngộ độc, hãy lấy một ít mắm ra cho người đó uống là giảm ngay các chịu chứng khó chịu. Vì vậy người dân thường hay cất trữ một ít mắm trong nhà.
Theo cụ Cao Thị Nự (90 tuổi ở xã Kim Bình, Chiêm Hóa) thì nguyên liệu làm mắm phải chọn đúng loại cá chép nuôi ở ruộng, to chừng hai, 3 ngón tay là vừa. Mắm ngon phải có màu đỏ tía, dậy mùi thơm nức, cá còn nguyên con, hạt xôi đều không bị nát. Trải qua 10 tháng ủ trong hỗn hợp, cá phải chín cả thịt lẫn xương mới đạt yêu cầu. Nếu mở nắp hũ mắm không thấy có mùi thơm là mắm chưa đạt yêu cầu.

Mắm cá ruộng có nhiều cách thưởng thức, từ om sấu đến

Mắm cá ruộng có nhiều cách thưởng thức, từ om sấu đến chấm thịt luộc

Mắm cá ruộng có rất nhiều cách thưởng thức. Ngoài dùng để chấm các loại thịt luộc, rau luộc, rau sống, bà con còn dùng để xào với trám om đã bỏ hột, sẽ có món ăn mang hương vị vô cùng độc đáo. Đặc biệt, mắm cá ruộng còn là vị thuốc giải rượu, giải độc rất tốt. Thường sau khi ăn gần hết hũ mắm, bà con để lại một ít để phòng trong nhà có người bị say rượu, trúng gió hay bị ngộ độc nhẹ. Chỉ cần múc ngay một ít mắm cho người đó uống, sẽ giảm nhanh các triệu chứng khó chịu.
Mắm cá ruộng không chỉ là món ăn truyền thống của đồng bào dân tộc Tày Chiêm Hóa mà giờ đã trở thành thương hiệu được du khách trăm miền biết đến. Bởi hương vị đặc trưng của thứ đặc sản này khiến cho ai đã từng một lần thưởng thức sẽ không khỏi ngạc nhiên, thích thú để rồi ngây ngất, khó quên.
Và cũng bởi sự thơm ngon, hấp dẫn món mắm cá mà những anh bộ đội xưa say lòng cô thiếu nữ xứ Tuyên. Theo kinh nghiệm du lịch Tuyên Quang, nếu có thể, hãy mua một hũ mắm cá ruộng Chiêm Hóa về làm quà biếu người thân và gia đình bên cạnh món nếp cái hoa vàng, bánh gai.

Tags: phuong tien giao thong, diem du lich tuyen quang, khach san tuyen quang,dac san tuyen quang

Đặc Sản, Tuyên Quang 0 Comment